คำศัพท์ที่เกี่ยวกับเทคโนโลยี
รวมคำศัพท์ที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีที่น่าสนใจสำหรับตำรวจ
AI (ปัญญาประดิษฐ์)
ปัญญาประดิษฐ์เป็นเทคโนโลยีที่ทำให้คอมพิวเตอร์สามารถเรียนรู้ คิดวิเคราะห์ และแก้ปัญหาได้คล้ายมนุษย์ ในงานตำรวจ AI สามารถช่วยวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมหาศาลเพื่อหาเบาะแส คาดการณ์อาชญากรรม หรือระบุตัวผู้ต้องสงสัยได้เร็วขึ้น
Biometrics (ชีวมาตร)
เทคโนโลยีชีวมาตรคือการระบุตัวตนบุคคลโดยใช้ลักษณะทางกายภาพหรือพฤติกรรมที่ไม่ซ้ำกัน เช่น ลายนิ้วมือ ใบหน้า ม่านตา หรือเสียง ตำรวจสามารถใช้เทคโนโลยีนี้ในการยืนยันตัวตนผู้ต้องสงสัย ปลดล็อกอุปกรณ์ หรือเข้าถึงข้อมูลสำคัญได้อย่างปลอดภัยและแม่นยำ
Cybersecurity (ความมั่นคงทางไซเบอร์)
ความมั่นคงทางไซเบอร์คือการปกป้องระบบ เครือข่าย และข้อมูลจากการโจมตี การเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือความเสียหายที่เกิดจากอาชญากรรมไซเบอร์ สำหรับตำรวจ การมีความรู้ด้านนี้ช่วยในการสืบสวนคดีที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี ปกป้องข้อมูลสำคัญ และตอบโต้การโจมตีทางไซเบอร์
Drone (โดรน)
โดรน หรืออากาศยานไร้คนขับ เป็นอุปกรณ์ที่สามารถบินได้และควบคุมจากระยะไกล ติดตั้งกล้องหรือเซ็นเซอร์ต่างๆ ตำรวจสามารถใช้โดรนในการสำรวจพื้นที่เกิดเหตุ ถ่ายภาพมุมสูง ค้นหาบุคคลที่สูญหาย หรือเฝ้าระวังสถานการณ์ต่างๆ ที่เป็นอันตรายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Forensic Technology (นิติวิทยาศาสตร์ดิจิทัล)
เป็นเทคโนโลยีที่ใช้ในการรวบรวม วิเคราะห์ และนำเสนอหลักฐานทางดิจิทัลจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น โทรศัพท์มือถือ คอมพิวเตอร์ หรือฮาร์ดไดรฟ์ เพื่อช่วยในการสืบสวนและพิสูจน์ความผิดในคดีอาชญากรรม
IoT (Internet of Things)
IoT (ไอโอที) คือเครือข่ายของอุปกรณ์ต่างๆ ที่เชื่อมต่อและสื่อสารกันผ่านอินเทอร์เน็ต เช่น กล้องวงจรปิดอัจฉริยะ อุปกรณ์สวมใส่ หรือเซ็นเซอร์ต่างๆ ตำรวจสามารถใช้ข้อมูลจากอุปกรณ์ IoT เพื่อติดตาม ค้นหาเบาะแส หรือเฝ้าระวังพื้นที่ได้อย่างกว้างขวาง
Machine Learning (การเรียนรู้ของเครื่องจักร)
เป็นสาขาย่อยของ AI ที่ทำให้ระบบคอมพิวเตอร์สามารถเรียนรู้จากข้อมูลได้เองโดยไม่ต้องถูกโปรแกรมอย่างชัดเจน ตำรวจสามารถใช้ ML เพื่อวิเคราะห์รูปแบบอาชญากรรม คาดการณ์พฤติกรรมผู้กระทำผิด หรือระบุแนวโน้มอาชญากรรมในอนาคต
Robotics (หุ่นยนต์)
หุ่นยนต์เป็นเครื่องจักรที่สามารถทำงานได้เองโดยอัตโนมัติหรือควบคุมจากระยะไกล ในงานตำรวจ หุ่นยนต์สามารถใช้ในสถานการณ์ที่เป็นอันตราย เช่น การเก็บกู้วัตถุระเบิด การตรวจสอบพื้นที่อันตราย หรือการเข้าถึงสถานที่ที่มนุษย์เข้าไปได้ยาก
Virtual Reality (VR) & Augmented Reality (AR)
VR คือเทคโนโลยีที่สร้างสภาพแวดล้อมเสมือนจริงให้ผู้ใช้เข้าไปสัมผัส ส่วน AR คือการนำภาพเสมือนไปซ้อนทับบนโลกจริง ตำรวจสามารถใช้ VR/AR ในการฝึกอบรมจำลองสถานการณ์ การวางแผนยุทธวิธี หรือการวิเคราะห์ที่เกิดเหตุในรูปแบบ 3 มิติ
Cloud Computing (คลาวด์คอมพิวติ้ง)
คลาวด์คอมพิวติ้งคือการให้บริการทรัพยากรคอมพิวเตอร์ (เช่น เซิร์ฟเวอร์ พื้นที่เก็บข้อมูล หรือซอฟต์แวร์) ผ่านอินเทอร์เน็ต ตำรวจสามารถใช้คลาวด์ในการจัดเก็บข้อมูลคดีจำนวนมาก แชร์ข้อมูลระหว่างหน่วยงาน หรือเข้าถึงแอปพลิเคชันที่สำคัญได้ทุกที่ทุกเวลาอย่างปลอดภัย
Quantum Technology (เทคโนโลยีควอนตัม)
เป็นเทคโนโลยีที่ใช้หลักการทางกลศาสตร์ควอนตัม ซึ่งจะสร้างความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Quantum Computing ที่สามารถคำนวณและทำลายระบบการเข้ารหัสข้อมูล (Cryptography) แบบปัจจุบันได้ทั้งหมดในเวลาอันสั้น ดังนั้น ตำรวจต้องเตรียมพร้อมด้วยการใช้ Post-Quantum Cryptography (PQC) เพื่อปกป้องข้อมูลสำคัญ และใช้ศักยภาพของควอนตัมในการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่เพื่อสืบสวนคดีที่ซับซ้อน
Blockchain (บล็อกเชน)
ระบบฐานข้อมูลแบบกระจายศูนย์ (Distributed Ledger) ที่มีการเข้ารหัส ทำให้ยากต่อการปลอมแปลงและแก้ไขข้อมูล ตำรวจต้องทำความเข้าใจบล็อกเชนเนื่องจากมันถูกใช้ในสกุลเงินดิจิทัล (Cryptocurrency) และสัญญาอัจฉริยะ (Smart Contract) ซึ่งเป็นช่องทางของอาชญากรรมทางการเงิน
Cryptocurrency (สกุลเงินดิจิทัล)
สื่อกลางในการแลกเปลี่ยนที่ใช้การเข้ารหัส (Cryptography) เพื่อรักษาความปลอดภัย และทำงานบนระบบบล็อกเชน เช่น Bitcoin หรือ Ethereum ตำรวจต้องมีความสามารถในการติดตามและยึดทรัพย์สินดิจิทัลที่ผู้กระทำผิดใช้ในการฟอกเงินหรือชำระค่าไถ่
Digital Twin (ฝาแฝดดิจิทัล)
แบบจำลองเสมือนจริงของวัตถุ ระบบ หรือกระบวนการในโลกจริง ตำรวจสามารถใช้ Digital Twin เพื่อจำลองสถานการณ์ที่เกิดเหตุซ้ำๆ วางแผนยุทธวิธี หรือจำลองการไหลเวียนของการจราจรเพื่อบริหารจัดการได้อย่างแม่นยำ
Deepfake (ดีปเฟค)
เทคโนโลยีการสังเคราะห์สื่อ (วิดีโอหรือเสียง) โดยใช้ AI/ML เพื่อสร้างเนื้อหาปลอมที่ดูสมจริงจนแยกไม่ออก มักถูกใช้ในการฉ้อโกง การสร้างความเสื่อมเสีย หรือการบิดเบือนข้อมูล ตำรวจต้องมีเครื่องมือในการตรวจจับและพิสูจน์ Deepfake ในคดีต่างๆ
Explainable AI (XAI) (ปัญญาประดิษฐ์ที่อธิบายได้)
ชุดของเครื่องมือและเทคนิคที่ทำให้ผู้ใช้ (เช่น ตำรวจ) สามารถเข้าใจได้ว่าระบบ AI ตัดสินใจหรือให้ผลลัพธ์บางอย่างได้อย่างไร เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อรับรองความโปร่งใสและยุติธรรมในการใช้ AI คาดการณ์อาชญากรรมหรือระบุตัวตน
Predictive Policing (การคาดการณ์อาชญากรรม)
การใช้ข้อมูลและอัลกอริทึม Machine Learning เพื่อคาดการณ์เวลาและสถานที่ที่มีแนวโน้มจะเกิดอาชญากรรมสูง ช่วยให้ตำรวจสามารถจัดสรรกำลังพลและทรัพยากรไปเฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Geofencing (จีโอเฟนซิ่ง)
การสร้างขอบเขตเสมือนจริงรอบพื้นที่ทางภูมิศาสตร์หนึ่งๆ ตำรวจสามารถใช้เทคโนโลยีนี้เพื่อส่งการแจ้งเตือนเมื่อบุคคลที่ถูกติดตามหรืออุปกรณ์ที่น่าสงสัยเข้าหรือออกจากพื้นที่ที่กำหนด หรือใช้ในการรวบรวมข้อมูลโทรศัพท์มือถือในบริเวณที่เกิดเหตุ
Body-Worn Camera (BWC) (กล้องติดตัว)
กล้องวิดีโอขนาดเล็กที่เจ้าหน้าที่สวมใส่เพื่อบันทึกปฏิสัมพันธ์กับสาธารณะและบันทึกเหตุการณ์ต่างๆ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นหลักฐาน เพิ่มความโปร่งใส และตรวจสอบการทำงานของเจ้าหน้าที่
Dark Web / Darknet (ดาร์กเว็บ / ดาร์กเน็ต)
ส่วนหนึ่งของอินเทอร์เน็ตที่ไม่สามารถเข้าถึงได้ด้วยเว็บเบราว์เซอร์ทั่วไป ต้องใช้ซอฟต์แวร์เฉพาะ (เช่น Tor) เป็นแหล่งซื้อขายอาวุธ ยาเสพติด หรือข้อมูลผิดกฎหมาย ตำรวจต้องมีทักษะในการสืบสวนและรวบรวมหลักฐานจาก Dark Web
Zero-Trust Architecture (สถาปัตยกรรมแบบไม่ไว้วางใจ)
แนวคิดด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ที่ถือว่าไม่มีผู้ใช้หรืออุปกรณ์ใดๆ ที่ควรได้รับความไว้วางใจโดยอัตโนมัติ ไม่ว่าจะอยู่ภายในหรือภายนอกเครือข่ายก็ตาม ตำรวจต้องนำมาใช้เพื่อปกป้องข้อมูลคดีที่ละเอียดอ่อนจากการโจรกรรมภายในหรือภายนอก
Digital Evidence Management System (DEMS) (ระบบจัดการหลักฐานดิจิทัล)
ระบบแบบรวมศูนย์ที่ใช้ในการจัดเก็บ จัดการ และวิเคราะห์หลักฐานดิจิทัลขนาดใหญ่ (เช่น วิดีโอจากกล้องติดตัว, ภาพจากโดรน, ข้อมูลจากโทรศัพท์) เพื่อให้การจัดการหลักฐานเป็นไปอย่างมีมาตรฐานและตรวจสอบได้
Automated License Plate Recognition (ALPR) (ระบบอ่านป้ายทะเบียนอัตโนมัติ)
ระบบที่ใช้กล้องและซอฟต์แวร์ในการอ่านและบันทึกป้ายทะเบียนรถยนต์จำนวนมากอย่างต่อเนื่อง ใช้ในการค้นหารถที่ถูกขโมย หรือรถที่เกี่ยวข้องกับผู้ต้องสงสัยในการสืบสวนคดีต่างๆ
Data Mining (การทำเหมืองข้อมูล)
กระบวนการค้นหารูปแบบ แนวโน้ม หรือความสัมพันธ์ที่มีความหมายจากข้อมูลขนาดใหญ่และซับซ้อน ตำรวจใช้เทคนิคนี้เพื่อเปิดเผยความเชื่อมโยงในเครือข่ายอาชญากรรมหรือระบุพฤติกรรมที่ผิดปกติ
Digital Forensics (นิติวิทยาศาสตร์ดิจิทัล)
การกู้คืน การวิเคราะห์ และการนำเสนอข้อมูลจากอุปกรณ์ดิจิทัล (เช่น คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ) เพื่อใช้เป็นหลักฐานในศาล ถือเป็นหัวใจสำคัญของการสืบสวนคดีไซเบอร์
Thermal Imaging (การถ่ายภาพความร้อน)
เทคโนโลยีที่ใช้กล้องอินฟราเรดเพื่อตรวจจับความร้อนที่ปล่อยออกมาจากวัตถุหรือสิ่งมีชีวิต ใช้ในการค้นหาบุคคลที่ซ่อนตัวในที่มืด ตรวจสอบอาคาร หรือค้นหาแหล่งกำเนิดความร้อนที่ผิดปกติ
ShotSpotter / Gunshot Detection (ระบบตรวจจับเสียงปืน)
ระบบเซ็นเซอร์เสียงที่ติดตั้งในพื้นที่เพื่อตรวจจับเสียงปืน ระบุตำแหน่งที่ยิง และแจ้งเตือนไปยังตำรวจทันที ช่วยลดเวลาตอบสนองต่อเหตุการณ์ที่มีการใช้อาวุธปืน
Metaverse (เมตาเวิร์ส)
เครือข่ายของโลกเสมือนจริง 3 มิติ ที่เชื่อมต่อกัน ซึ่งผู้ใช้สามารถโต้ตอบกันและกับสิ่งแวดล้อมเสมือนจริงได้ ตำรวจต้องติดตามการเติบโตของอาชญากรรมที่เกิดขึ้นในโลกเสมือนนี้ เช่น การล่วงละเมิด การฉ้อโกง และการขโมยทรัพย์สินดิจิทัล
Post-Quantum Cryptography (PQC) (การเข้ารหัสหลังควอนตัม)
ระบบการเข้ารหัสแบบใหม่ที่ออกแบบมาเพื่อทนทานต่อการโจมตีจากคอมพิวเตอร์ควอนตัม ตำรวจต้องเริ่มเปลี่ยนไปใช้ PQC เพื่อปกป้องข้อมูลความลับของหน่วยงานและข้อมูลคดี ก่อนที่คอมพิวเตอร์ควอนตัมจะใช้งานได้จริง
Swarm Technology (เทคโนโลยีฝูงหุ่นยนต์)
การใช้หุ่นยนต์หรือโดรนขนาดเล็กจำนวนมากที่ทำงานร่วมกันเป็นกลุ่มเพื่อบรรลุเป้าหมายร่วมกัน สามารถใช้ในการค้นหาและกู้ภัยขนาดใหญ่ การเฝ้าระวังพื้นที่กว้าง หรือการตอบโต้ภัยพิบัติได้อย่างรวดเร็ว